Mobbing w ochronie zdrowia (odszkodowanie)

Czym jest mobbing w ochronie zdrowia?

Kodeks pracy definiuje mobbing jako „działania lub zachowania dotyczące pracownika, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu, wywołujące zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, prowadzące do poniżenia, ośmieszenia lub izolacji” (art. 94³ § 2).

Cechy mobbingu – żeby jakieś zachowanie nazwać mobbingiem musi być:

• uporczywe – stale się utrzymywać, powtarzać;
• długotrwałe – trwać od kilku/kilkunastu tygodni, niektóre sądy wskazują, że nawet około pół roku, nie są to pojedyncze zachowania;
• celowe – sprawca działa w sposób świadomy, chce wpłynąć w określony sposób na ofiarę;
• wywoływać skutki psychiczne dla ofiary – na skutek zachowania sprawcy ofiara czuje się nękana, zastraszana, ośmieszona, odizolowana.

Ważne! Prawo wymaga łącznego spełnienia przesłanek – nie każde trudne zachowanie jest mobbingiem.

Środowisko medyczne (lekarzy, pielęgniarek oraz innych pracowników medycznych) jest szczególnie narażone na występowanie mobbingu z uwagi na duży poziom stresu, przepracowanie i presję.

 Jak wygląda mobbing w środowisku medycznym?

Mobbing  w środowisku medycznym może występować w różnych podmiotach leczniczych (w szpitalach, przychodniach i innych placówkach) i przybierać różne formy (zarówno subtelne jak i bardziej widoczne), np.:

• podważanie kompetencji – publiczne kwestionowanie umiejętności pracownika;
• ośmieszanie i poniżanie – naśmiewanie się z wyglądu, obrażanie, używanie wulgaryzmów;
• stwarzanie problemów z urlopem – wymaganie pracy podczas urlopu, tendencyjne przydzielanie dyżurów w niekorzystnych terminach (np. matkom lekarkom po powrocie z urlopu macierzyńskiego);
• manipulacje i groźby
• wykluczanie i ignorowanie – pomijanie przy rozdzielaniu obowiązków, wykluczanie z wydarzeń zespołowych;
• rozsiewanie plotek;
• nieuzasadniona krytyka;
• zmuszanie do pracy ponad siły;
• szantaż i groźby zwolnienia;
• zachowania o charakterze seksualnym i naruszające godność osobistą.

I wiele, wiele innych…

Obowiązki pracodawcy w kontekście mobbingu

Przepisy Kodeksu pracy nakazują pracodawcy chronić pracowników przed mobbingiem – nie tylko reagować na zgłoszone przypadki (badać skrupulatnie każde zgłoszenie, nawet bardzo ogólne!), ale też podejmować działania prewencyjne, takie jak:

• wdrożenie procedur antymobbingowych,
• szkolenia pracowników i kadry zarządzającej (nie tylko w temacie przeciwdziałania mobbingowi, ale także z umiejętności miękkich – komunikacji w zespole, radzenia sobie ze stresem, itp.)
• promowanie kultury szacunku i reagowanie na niepożądane zachowania.

Odszkodowanie za mobbing w szpitalu – co można uzyskać?

Jeśli dojdzie do mobbingu w służbie zdrowia, pracodawca może być zobowiązany do zapłaty pracownikowi:

• odszkodowania ,
• zadośćuczynienia za krzywdę – w przypadku rozstroju zdrowia psychicznego lub fizycznego.

Odszkodowanie za mobbing w szpitalu (w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę) ma skompensować pracownikowi wszelkie negatywne dla pracownika skutki majątkowe, jakie wywołał stosowany wobec niego mobbing, w tym wydatki na koszty leczenia związane z rozstrojem zdrowia będącym następstwem mobbingu. Żeby domagać się odszkodowania lub zadośćuczynienia pracownik nie musi rozwiązywać umowy o pracę, musi natomiast wykazać wystąpienie mobbingu i jego skutki, ewentualnie związek mobbingu z rozwiązaniem umowy o pracę.

Pamiętaj, że sprawcy mobbingu nie są chronieni. Wprawdzie powyższe roszczenia pracownik kieruje do swojego pracodawcy, jest jednak możliwe zwrócenie się z roszczeniami (np. żądaniem zapłaty zadośćuczynienia) bezpośrednio do sprawcy mobbingu w związku z naruszeniem dóbr osobistych.

Ponadto sprawca mobbingu może ponosić konsekwencje służbowe – kary porządkowe (upomnienia, nagany) czy zwolnienie z pracy (także dyscyplinarne).

Jak udowodnić mobbing w szpitalu?

W sprawach o mobbing w służbie zdrowia pomocne będą wszelkie dowody na to, że zachowania miały miejsce – wiadomości e-mail, sms i w komunikatorach, zeznania świadków, własne notatki. Istotne będzie też udowodnienie, że pracownik poniósł negatywne skutki zachowań stanowiących mobbing – może przedstawić dokumentację medyczną potwierdzającą leczenie, np. depresji czy stanów lękowych.

Ciężar dowodu w sprawach o mobbing spoczywa na pracowniku (lekarze, pielęgniarki i pozostały personel medyczny). Pracodawca udowadnia z kolei, że zgłaszane zachowania nie stanowiły mobbingu, albo w ogóle nie miały miejsca. Pracodawca pokazuje też, jakie działania prewencyjne podjął.

Dużą rolę mogą również odegrać skargi do pracodawcy i instytucji nadzorczych, informowanie o trudnych zachowaniach i żądanie interwencji.

Mobbing a praca na kontrakcie – czy przysługuje odszkodowanie?

Ochrona przed mobbingiem omówiona w tym wpisie dotyczy wyłącznie pracowników – czyli osób zatrudnionych na umowę o pracę. Nie dotyczy osób pracujących na kontrakcie (a tych jest przecież mnóstwo w ochronie zdrowia!).

Nie jest jednak tak, że osoby zatrudnione w oparciu o kontrakt lekarski nie mają żadnych praw, jeśli są ofiarami zachowań, które noszą cechy mobbingu. Lekarze, pielęgniarki i pozostały personel medyczny zatrudniony na umowach cywilnoprawnych, jeśli stali  się ofiarą ośmieszania, nękania, izolacji, mogą zgłaszać wobec zlecającego roszczenia wynikające z naruszenia ich dóbr osobistych – zapłaty zadośćuczynienia za krzywdę, przeprosin, czy zaniechania naruszających zachowań.

Dochodzenie roszczeń odbywa się wówczas nie na podstawie przepisów Kodeksu pracy, a w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego (Ochrona dóbr osobistych – art. 23 i 24).

Jak może pomóc kancelaria prawna?

Jeśli jesteś ofiarą mobbingu

Mobbing w miejscu pracy to poważny problem, który może prowadzić do pogorszenia zdrowia, utraty pracy i dużego stresu. Jeśli doświadczasz (lub doświadczał/-aś,- eś) mobbingu w szpitalu, przychodni lub innej placówce medycznej, warto działać i zawalczyć o swoje prawa.

Nasza kancelaria prawna specjalizuje się w sprawach związanych z mobbingiem w ochronie zdrowia. Oferujemy:

• analizę Twojej sytuacji i doradztwo prawne
• pomoc w zbieraniu dowodów i przygotowaniu pozwu,
• reprezentację w postępowaniach sądowych i negocjacjach z pracodawcą,
• wsparcie na każdym etapie dochodzenia roszczeń.

Jeśli prowadzisz podmiot leczniczy

Nasza kancelaria wspiera także podmioty lecznicze w tworzeniu bezpiecznego i zgodnego z prawem środowiska pracy. Jako prawnik dla lekarza oferujemy kompleksowe wsparcie w zakresie zapobiegania mobbingowi – od opracowania i wdrożenia odpowiednich procedur antymobbingowych, po szkolenia dla kadry zarządzającej i personelu. W przypadku wystąpienia niepożądanych zjawisk pomagamy w przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, a także doradzamy w zakresie właściwej reakcji zgodnej z obowiązującymi przepisami. Naszym celem jest ograniczenie ryzyka prawnego i ochrona dobrego imienia placówki.

Jako Kancelaria współpracujemy z Aleksandrą Laskowską (czasszkolenia.pl) – doświadczonym coachem kryzysowym i trenerem biznesu – wspólnie szkolimy w podmiotach medycznych z zagadnień budowania zespołu i komunikacji, poświęcając wiele miejsca na tematy prawne takie jak mobbing, dyskryminacja i przemoc w miejscu pracy.

Skontaktuj się z nami i dowiedz się, jak możemy Ci pomóc!

Sprawdź nasz artykułów o sygnalistach.